Stichting standbeeld Nelson Mandela Den Haag (‘Mandela stichting’)
Waarom werd voor een beeld van Nelson Mandela gekozen?
Het bestuur meent dat de wijze waarop Nelson Mandela de machtsovername in Zuid Afrika heeft geleid en een nieuwe samenleving op een vreedzame en harmonieuze manier tot stand heeft gebracht, ons aller respect verdient. Mandela staat ons inziens symbool voor verdraagzaamheid, wederzijds begrip en samenwerking. De oud-ANC leider, president van Zuid Afrika en winnaar – samen met Willem Frederik de Klerk in 1993 van de Nobelprijs voor de Vrede – moet als voorbeeld worden gezien in de internationale strijd tegen ongelijke behandeling.
Onderwijs
Op verzoek van de Mandela stichting wordt Nelson Mandela als voorbeeld gebruikt in een onderwijsproject. Het Haags Centrum Onderwijsondersteuning (HCO) en Centrum 16 – 22 hebben een onderwijsproject voor groep 7 van het basisonderwijs geschreven. Er zijn – op basis van vrijwillige aanmelding – acht scholen geworven, vier ‘zwarte’ en vier ‘witte’. Deze scholen nemen aan het project deel. Dit project beoogt kinderen te laten praten over normen en waarden en hen te laten samenwerken. Aan de hand van een karakterkaart, die op de persoon Mandela is geschreven, praten de kinderen, aan de hand van 15 karakterkenmerken over onder andere een persoonlijk domein als ‘moed’, een relationeel domein als ‘begrip’ en een maatschappelijk domein als ‘rechtsgevoel’. Door dit kader kunnen de docenten die aan dit project meewerken, ideeën, gevoelens en keuzes van jongeren centraal stellen. Het project vereist samenwerking van ‘zwarte’ met ‘witte’ scholen. De kinderen uit de ene groep stellen zich via een video voor aan de andere groep, samen gaan ze een film bekijken in het Filmhuis. Hierna kunnen ze zich inschrijven voor een workshop, de keuze bestaat uit drama, dans/muziek, schilderen/tekenen, muurkrant en videofilm. Telkens wordt een thema uit de film ‘beetgepakt’ en wordt hiermee gewerkt in de workshop. Gezamenlijk wordt het resultaat bekeken. Ook de ouders worden bij dit project betrokken.
Lezing
De Mandelastichting organiseert jaarlijks de Mandelalezing. De eerste vond plaats op maandag 11 februari 2008. Inmiddels zijn er vier gehouden, telkens op 11 februari – de dag dat Nelson Mandela werd vrijgelaten – en telkens in het Haagse stadhuis. Als sprekers hebben opgetreden: Mr Johannes Hendricks de Lange, Deputy Minister, Department of Justice and Constitutional Development van Zuid Afrika, Peter Goosen, ambassadeur van de republiek Zuid Afrika, Wim Deetman, oud-burgemeester van Den Haag, Ruud Lubbers, oud-minister-president, Job Cohen, oud-minister, Ernst Hirsch Ballin, oud-minister, Winnie Sorgdrager, oud-minister en lid Raad van State, Hans van Baalen, europarlementariër en Jozias van Aartsen, huidig burgemeester van Den Haag. De lezingenavond wordt ieder jaar zeer goed bezocht. De zaal is gevuld met een internationaal gezelschap van tussen de 200 en 500 personen.
Een gelijkend beeld
Als een opdracht tot het vervaardigen van een figuratief beeld wordt gegeven, dan moet de opdrachtgever er op toezien dat het lijkt en dat het duurzaam is. Het bestuur heeft daarom bepaald dat het standbeeld een zéér grote gelijkenis moet tonen met de grote en sterke staatsman en wereldleider die Nelson Mandela is en in brons moet worden gegoten. De stichting Stroom (Jan Wijle) en het Museum Beelden aan Zee (Jan Teeuwisse) hebben op verzoek van de stichting een lijst met namen van kunstenaars aangeleverd die het beeld zouden kunnen maken. Na een uitvoerige procedure – waarbij drie kunstenaars een model moesten maken – is de keuze op één kunstenaar gevallen. Het betreft Arie Schippers (Rotterdam 1952).
Waar moet het beeld komen?
Het standbeeld moet verrijzen in Den Haag, op een locatie die recht doet aan zijn statuur. Waarom Den Haag? Den Haag is de internationale stad van recht en vrede, de Zuid Afrikaanse ambassade bevindt zich er, vele anti-apartheid demonstaties vonden er plaats en er bevindt zich een grote stadswijk met de – al eerder genoemde – naam Transvaal. Er is uiteindelijk voor gekozen om het beeld niet in het Transvaalkwartier te plaatsen, maar in de Internationale Zone. Vele internationale organisaties die met recht en vrede te maken hebben bevinden zich hier en er was juist een herinrichting gaande, waar het beeld naadloos in paste.
Wanneer is het klaar?
Met de fondswerving was jaren gemoeid en dit is nog steeds gaande. De economische crisis speelde ook hier parten. Eind 2010 was er voldoende geld in kas voor de eerste fase en kon het licht op groen. De officiële opdracht aan kunstenaar Arie Schippers is verstrekt in december 2010. Het beeld wordt in het eerste kwartaal van 2012 opgeleverd. Alles wordt nu in gereedheid gebracht om locatie en ondergrond geschikt te maken en er wordt gekoerst op een onthulling van het monument door Hare Majesteit Koningin Beatrix op 18 juli 2012, de 94e verjaardag van Nelson Mandela.
Het werk houdt niet op
Met de oplevering van het monument in de Internationale Zone houdt het werk van de Mandelastichting niet op. De onderwijsprojecten en de jaarlijkse lezing blijven bestaan en het bestuur wil er voor waken dat het beeld een statische plek wordt. Het moet een levendige ontmoetingsplek worden, waar de internationale pers zich laat filmen, toeristen flaneren en demonstraten verzamelen. Je bent niet in Den Haag geweest…
Stichting standbeeld Nelson Mandela
Den Haag, 9 mei 2011